• Oferta
  • O nas
  • Partnerzy
  • Reklama
    reklama Anywhere
    Dawid Dróżdż

    Reprezentant łódzkiego filmoznawstwa. Miłośnik Kieślowskiego, Jarmuscha i Saury. Kino uważa za najlepszy pretekst do rozmowy o świecie. Wychowany na poruszającej muzyce Björk, fali Małyszomanii i autorytecie Cordella Walkera, dzięki czemu sentyment budzą w nim melancholijne skandynawskie dramaty, opowieści o małych bohaterach i sztampowe seriale z lat 90.


    "Tom of Finland": Artysta kuloodporny

    2017-11-23

    Skórzana kurtka, umięśnione ciało i bujny wąs – symbole męskości według Touko Laaksonena (znanego jako Tom of Finland) zrewolucjonizowały jej postrzeganie nie tylko w środowiskach gejowskich, ale również w dyskursie ogółu społeczeństwa. Twórczość fińskiego rysownika była dla jednych sztuką admirującą piękno „brzydszej” płci, dla drugich odpychającą pornografią. Dome Karukoski filmem Tom of Finland reanimuje żywiołową dyskusję na temat stosowności tak sfetyszyzowanego wizerunku mężczyzny, przedstawiając losy jednego z najbardziej kontrowersyjnych artystów XX wieku.

    tom_of_finland

    II Wojna Światowa przeformułowała życie każdego europejczyka. Jarzmo wojny dotknęło również Toma, który powołany do wojska w wieku 20 lat został zmuszony zamienić ołówek na sztylet i tymczasowo odłożyć marzenia o Luwrze na rzecz wojennego frontu. Doskwierająca samotność oraz strach przed śmiercią stanowiły dla artysty przyspieszony kurs dojrzałości i odkrywania własnej natury. Alienację od wojennych krzywd dawały mu jedynie nocne spacery po parku, urozmaicone przygodnym seksem z innymi żołnierzami. Te doświadczenia ukształtowały seksualność przyszłej ikony gejowskiego środowiska. Sytuacja polityczna w powojennej Finlandii nie sprzyjała jednak jawnemu demonstrowaniu swoich odmienności. Nierozumiany przez społeczeństwo oraz mieszkającą z nim siostrę, główny bohater tworzy w ukryciu szkice muskularnych mężczyzn o erotycznym zabarwieniu, które niebawem obiegną cały świat. Momentem zwrotnym w jego życiu jest wprowadzenie się nowego współlokatora – Veli. Jak się okazuję, mężczyźni poznali się już niegdyś, dzięki jednemu z nocnych spacerów w parku…

    Powojenna Finlandia nie stanowiła najlepszego przykładu państwa liberalnie traktującego społeczne odmienności. Autonomia była dla skandynawskiego kraju tylko pozorem. W rzeczywistości nadal pozostawał on pod zwierzchnictwem ZSRR. Nadchodzące Igrzyska Olimpijskie w Helsinkach były więc poważnym egzaminem dla ówczesnych władz. Utrzymanie wizerunku państwa czystego od wszelkich aberracji było ważniejsze od zapewnienia obywatelom wolności osobistej. Powracająca wielokrotnie w filmie scena zamordowania radzieckiego żołnierza przez Toma, symbolizuje pragnienie wyswobodzenia się z sideł czerwonego sąsiada ze wschodu. Wbicie sztyletu pod żebra wroga identyfikowanego jako uzurpatora wolności jest emblematem walczącego o nią bohatera.

    Podczas pobytu w Berlinie, Tom zostaje posądzony posiadanie gejowskiej pornografii. W scenie, gdy przebywa w celi, jeden z policjantów z pogardą zapewnia go, że podczas wojny wysłałby go do komory gazowej. Kilka lat później natrafia na drukarnie prowadzoną przez ortodoksyjnego Żyda, który jako jedyny decyduje się pomóc mu w wydrukowaniu kontrowersyjnych rysunków. Tym samym Dome Karukoski zestawia ze sobą dwie grupy skazane na ciągłe polowania skrajnych konserwatystów. Twórczość Toma dowiodła, że ucieczka i strach przed lufami radykałów, pogrąża mniejszości w ofiarniczej postawie. Odwaga wyrażania własnych idei i życie według własnych zasad są założoną przez bohatera kamizelką zatrzymującą wystrzelone w jego kierunku kule.

    tom_of_finland_1

    Tom of Finland podobnie jak sztuka tytułowego bohatera wzbudza kontrowersje. Karukoski obraca swoim bohaterem niczym wystawowym manekinem, prezentując jego sylwetkę z każdej perspektywy. Z jednej strony poznajemy perwersyjnego Toma, kryjącego w sobie erotyczne pragnienia. Z drugiej, kiedy bohaterowie odczuwają pierwsze oznaki wolności, a dojrzałość skłania ich ku przewartościowaniu dotychczasowego życia, miejsce pożądania zastępuje subtelność. Dom wypełniony perwersyjnymi ubraniami i gadżetami przekształca się w azyl z wymarzonymi przez Veli żółtymi zasłonami, symbolizującymi domowe ciepło. Finalne przeformułowanie postrzegania głównego bohatera rzuca nowe światło na jego sztukę, sprowadzaną dotąd (przez innych bohaterów i zapewne przez pewną część odbiorców filmu) do gejowskiego porno. I mimo zgrabnej konstrukcji narracyjnej szkoda, że reżyser postanowił tak niewiele miejsca pozostawić melancholijnej stronie Toma.

    Cała historia jest zgrabną kapsułką, w którą udało upchać się Karukoskiemu najistotniejsze momenty z życia Touko Laaksonena. Połączone na jego linii życia kropki, ukazują doświadczenia wojenne, związek z Veli i twórczość artystyczną jako nierozerwalną całość, gdzie jedno wydarzenie oddziałuje na drugie. Podczas realizacji filmu ręka twórcy nie zadrżała ani na moment, dzięki czemu każdy kontur filmowego tworu jest dopracowany do perfekcji. Takiej kreski nie powstydziłby się nawet Tom of Finland!

     

    Dystrybutorem filmu jest TONGARIRO RELEASING

    Reklama
    reklama Anywhere
    Przeczytaj również
    Reklama
    reklama Anywhere