ANYWHERE          TV           REDAKCJA

Nike – od garażowej dystrybucji do innowacyjnych projektów

nike-4

Pionier w kwestii sportowej odzieży i obuwia. Legenda w dziedzinie marketingu, która dzięki swojemu logotypowi i sloganowi „Just do it” rozpoznawalna jest w najdalszych zakątkach globu. Światowy gigant, marka, korporacja i idea. Nike to firma, której wartość rynkową szacuje się  na prawie 100 miliardów dolarów. A wszystko zaczęło się od przyjaźni studenta biznesu i trenera lekkoatletyki. 

Uczeń i trener

Phil Knight jako student Uniwersytetu w Oregonie był członkiem drużyny lekkoatletycznej i biegaczem średniodystansowym. To właśnie tam poznał Billa Bowermana, trenera-legendę. Pod okiem Bowermana szkoliło się  31 Olimpijczyków, a uniwersytecka drużyna lekkoatletyczna z Oregonu zdobywała mistrzostwo praktycznie każdego sezonu. Był on nie tylko wielkiego miłośnika sportu a przede wszystkim biegania, ale i sportowego obuwia, które pragnął zoptymalizować. Sam stworzył kilka modeli butów, które na bieżni testowali jego studenci.

Knight jako student biznesu, zafascynowany rynkiem wschodnim, napisał pracę pod tytułem „Can Japanese Sports Shoes Do to German Sports Shoes What Japanese Cameras Did to German Cameras?”, w której teoretyzował, że chociaż niemieckie buty do biegania uważane są za najlepsze na rynku, to ich produkcja powinna zostać przeniesiona do Japonii, w której koszty produkcji i siła robocza są tańsze.

Japoński tygrys na amerykańskim rynku 

W trakcie swojej podróży dookoła świata, podczas której zatrzymał się w japońskim Kobe, Phil Knight odkrył japońską markę butów Tiger, produkowaną przez firmę Onitsuka Co. (znaną jest obecnie jako Asics) i postanowił zająć się importem obuwia. Wystarczyło jedno spotkanie, by początkujący biznesmen zapewnił sobie prawa do dystrybucji butów Tiger w zachodnich Stanach Zjednoczonych. 

Ich transport zajął rok, jednak warto było czekać – dwie pary importowanych butów Knight wysłał trenerowi Bowermanowi. Ten nie tylko zachwycił się nimi, ale zaproponował pomoc w ich sprzedaży, a nawet wejście w spółkę. Efektem ich współpracy było założenie w 1964 roku w Eugene w Oregonie firmy Blue Ribbon Sports. Początkowo sprzedawano je w zielonym Chryslerze Plymouth Valiant, następnie biuro, magazyn jak i sklep zostały przeniesione do garażu. Zainteresowanie obuwiem Knighta i Bowermana było jednak tak duże, że 1966 roku powstał pierwszy sklep pod szyldem Blue Ribbon Sports. Miłośnicy sportu docenili dobrej jakości buty, które były tańszą alternatywą dla takich marek jak Adidas czy Puma.

Złe dobrego początki

Handel obuwiem sprowadzanym z Japonii nie wystarczał Knightowi i Bowermanowi.  W 1965 roku zaprezentowali oni Onitsuka Co. udoskonalony projekt buta, dedykowany biegaczom – miał amortyzowaną wewnętrzną podeszwę, a zewnętrzną z twardej gumy. Projekt przyjął się i trafił na rynek w 1967 roku jak Tiger Cortez. Model ten okazał się nie tylko ogromnym sukcesem, ale i początkiem końca współpracy Blue Ribbon Sports z Onitsuka Co. Zaczęły się wzajemne oskarżenia – Knight twierdził, że japońska firma chciała zerwać umowę i pogrążyć jego firmę, natomiast producenci butów Tiger zarzucili Blue Ribbon Sports sprzedawanie butów Tiger Cortez pod nową linią o nazwie „Nike”. Ostatecznie, w 1971 roku doszło do zakończenia współpracy. Drogą sądową ustalono, że obie firmy mają prawa do sprzedawania modelu Cortez, co robią po dziś dzień, jako Nike i Asics. 

Zaraz po rozwiązaniu współpracy, Blue Ribbon Sports w pełni, lecz na razie nieoficjalnie (zmieni się to w 1978), przekształciło się w Nike. Początkowo Knight upierał się przy nazwie „Dimension 6”, jednak  Jeff Johnson, jeden z pierwszych pracowników firmy, po śnie z grecką boginią zwycięstwa, przekonał Knighta i Bowermana do nowej nazwy. Oprócz tego firma potrzebowała jeszcze swojego logo – charakterystyczny znaczek „swoosh”, dzisiaj uznawany za najlepszy logotyp na świecie to dzieło Carolyn Davis, studentki projektowania z Portland State University. W 1971 kosztował przedsiębiorców jedynie 35 dolarów. Tak też nazywała się pierwsza samodzielna linia obuwia. Rok 1972 również okazał się przełomowy. Podjęto wówczas, nietuzinkową jak na tamte czasy, współpracę biznesową z tenisistą Ilie Nastase, którą był jeden z pierwszych kontraktów na wyłączność. Umowa ta zapoczątkowała serie kolaboracji Nike, nie tylko z mistrzami sportu, ale i znanymi osobistościami. 

Ulubiona marka mistrzów

Najważniejszą kolaboracją Nike jest zdecydowanie ta z roku 1985. Michael Jordan, wschodząca wówczas młoda gwiazda NBA, został twarzą, później ikoną Nike, dzięki czemu marka uzyskała status jednej z najlepszych firm produkujących obuwie i odzież sportową na świecie. Linia butów sygnowana jego nazwiskiem, Air Jordan, zarobiła w ciągu roku 100 milionów dolarów, by ponad 30 lat później, zwiększyć tę kwotę do 2,8 miliarda dolarów. 

Ale Nike to oczywiście nie tylko słynny koszykarz. Na przestrzeni kilkudziesięciu lat marjka podjęła współpracę z takimi sportowcami jak Andrea Agassi, Tiger Woods, Michael Schumacher, Kobe Bryant czy LeBron James. Rozszerzono także swoją działalność o odzież sportową, podpisując kontrakty z drużynami piłkarskimi z całego świata, w tym z klubem Arsenal Londyn F.C., w 1995 roku. Współcześnie, w ubraniach i butach Nike występują sportowcy na całym świecie.

Gofry i NASA

Buty Nike słyną z innowacji. Pierwszą z nich zainspirowały niedzielna śniadania Billa Bowermana. Chropowata powierzchnia podanych przez jego żonę gofrów stała się inspiracją do stworzenia w 1974 roku podeszwy „Waffle” oraz kultowych Waffle Trainers, słynących ze świetnej przyczepności. Prototyp tej podeszwy odlany został przez Bowermana w kuchni – wlał on tworzywo podeszwy do gofrownicy, by następnie wyciąć z niego odpowiedni kształt i przyczepić do nowego modelu buta. Z czasem oczywiście technologię udoskonalono i używa się jej do dziś. 

5 lat później, w 1979 roku Nike zaprezentowało światu technologię Air, stworzoną przez Franka Rudy’ego, pracownika NASA. Wykorzystano ją w serii butów do biegania „Tailwind”. Rudy umieścił w wewnętrznej podeszwie poduszkę wypełnioną gazem, która amortyzuje większość wstrząsów w trakcie biegania. 8 lat później rozszerzono ofertę Air o kultowe buty Air Max 1, które zostały pierwszym modelem z widoczną na zewnątrz poduszką powietrzną. Technologia ta stosowana jest współcześnie i doczekała się ogromnej ilości modeli i wariantów, także tych lifestylowych. 

Just do it!

Nike niewątpliwie jest marką-gigantem na rynku obuwia i odzieży sportowej. Na przestrzeni ostatnich 50 lat z firmy oferującej dobrej jakości buty, ewoluował, stając się pionierem w dziedzinie sportowych innowacji, które łączą ze sobą technologie i biomechaniczne dane. Marka stała się też wsparciem biznesowo-marketingowym dla sportowców i drużyn, ale przede wszystkim ideą, która przyświeca sportowcom na świecie. Składają się na nią siła w dążeniu do celu, wiara w swoje możliwości, no i ten pierwszy krok. Bo przecież wystarczy po prostu to zrobić. 

Share this post

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin

PROPONOWANE